Biodivercity

Home > Steen > Biotoopfactsheet


PDF
Stadsmuur, kademuur



Omschrijving:

Aanleg: Een kademuur is een muur van gemetselde stenen of gestort beton langs een water die de aangrenzende wal beschermt. Een kademuur heeft een gedeelte onder water en een gedeelte boven water, waardoor er verschillende leefmilieus (nat, vochtig tot droog) aanwezig zijn. Een stadsmuur staat op het land en bestaat uit stenen en cement. Planten die tegen de muur groeien geven ecologische en esthetische meerwaarde aan de muur. Vooral muren van stenen met zachte kalkmortel bieden de beste mogelijkheden voor planten. Zachte kalkmortel is bijvoorbeeld twee delen zand op 1 deel kalk. De voegen zijn bij voorkeur diep. Betonnen muren leveren geen of weinig biodiversiteit op.

Beheer: Houtige gewassen, die tussen het cement van een (kade- of stads)muur kiemen, moeten in een jong stadium verwijderd worden. Doordat ze in de dikte groeien, kunnen ze anders de stenen uit elkaar drukken en zo de stabiliteit van de (kade- of stads)muur ondermijnen. Kruidachtige planten vormen geen probleem; ze tasten de muur niet aan. Herstelwerkzaamheden aan muren uitvoeren met zachte kalkmortel.

Voorbeeldsoorten:

Flora: Muurplanten kunnen zich hechten in het (kalkbevattende) cement wanneer het een gemetselde muur betreft. Dit zijn vooral varensoorten, zoals muurvaren, steenbreekvaren, tongvaren of de zeldzamere zwartsteel. Op stadsmuren en hoger op de kademuur is het droger en kunnen andere muurplanten zich vestigen, zoals muurbloem, gele helmbloem, klein glaskruid en muurleeuwenbek. Deze planten groeien in oude muren die met zachte kalkspecie zijn gevoegd. Voor mossen, die een vochtig milieu vereisen, kan een kademuur een geschikt biotoop zijn, bijvoorbeeld kegelmos, watervalmos en beekmos. Op stadsmuren groeien vaak mossen van droge standplaatsen, zoals muursterretje.

Fauna: Op een begroeide kademuur kunnen ongewervelde dieren leven waaronder springstaarten en mijten. Nabij de waterlijn is de muur wat vochtiger en groeien er vaak algen die als basis voor de levensgemeenschap dienen. Onder water kunnen zich zoetwatersponzen of driehoeksmosselen op de kademuur hechten. Eveneens leven onder water allerlei kleine waterdieren als muggenlarven en vlokreeftjes. Ongewervelde dieren vormen voedsel voor gewervelde dieren zoals vissen en vogels. De muurhagedis is een specifieke soort die in ons land van nature op de stadmuur van Maastricht voorkomt, maar ook in andere steden is uitgezet.

Tongvaren

Muurvaren